VERWACHT: REFUGIUM IN MUSEUM PANORAMA MESDAG

 

Ons eigen REFUGIUM is onderdeel (en naamgever) van een groepstentoonstelling REFUGIUM. Van Duin tot Doggersbank in Museum Panorama Mesdag van 21 maart tot 30 augustus 2026

 In samenwerking met de Ambassade van de Noordzee, Stichting Duinbehoud, Dunea en de Wandelclub, presenteert Museum Panorama Mesdag het spraakmakende project Refugium. Van Duin tot Doggersbank.

Het is een culturele ode aan natuur, zee en landschap, geworteld in het gedachtegoed van het kunstenaarsechtpaar Hendrik Willem Mesdag en Sientje Mesdag-van Houten. Als kunstenaars met een missie pleitten zij in de 19e eeuw al voor het behoud van natuurgebieden. In hun geest richt Refugium de blik op de toekomst: een oproep tot reflectie, verwondering en verbinding, op het snijvlak van kunst en ecologie.

Duik in het verhaal van de Hollandse duinen met Esther Hessing en Annemieke Fierinck. Aan de hand van hun boek REFUGIUM vertellen ze over het ontstaan van de duinen, de bijzondere flora en fauna, en het gebruik van deze natuurgebieden. Wat maakt biestarwegras zo belangrijk? Wat doen grazers in de duinen? En waarom zijn er verschillende kleuren zand? Wandel mee langs foto’s en schilderijen en hoor de fascinerende verhalen van hun expedities langs de Nederlandse kust.

Het boek Refugium is een visueel en informatief meesterwerk waarin fotograaf Esther Hessing en kunstenaar Annemieke Fierinck hun tweejarige ontdekkingsreis door de Nederlandse duinen vastlegden. Van Zeeland tot de Waddeneilanden verkenden ze het unieke duinlandschap, gewapend met camera's, verrekijkers en determinatie-apps, vaak onder begeleiding van boswachters en ecologen. Hun bevindingen werden gebundeld in dit rijk geïllustreerde boek, dat niet alleen de schoonheid van de duinen toont, maar ook ingaat op de ecologische uitdagingen zoals verzilting, stikstofdepositie en de impact van menselijke activiteiten.

Refugium biedt een diepgaande blik op het ontstaan van duinen, de diversiteit van flora en fauna, en de rol van grazers in het behoud van dit landschap. Het boek is tweetalig (Nederlands/Engels) en bevat 275 pagina's met fotografie, schilderijen en tekeningen. Het is een waardevolle bron voor natuurliefhebbers, ecologen en iedereen die geïnteresseerd is in het behoud van onze kustgebieden.

Meer informatie kun je hier vinden.

 

Expo Kunstgarange FRANX - REFUGIUM

05.10.2024 – 03.11.2024

Ook al vormen de duinen maar 1% van het Nederlandse landschap, ze herbergen meer dan 60% van de plantensoorten en 73% van alle vogelsoorten. Daarnaast vind je er 50% van de vlindersoorten en 400 à 500 soorten mossen en korstmossen. De diversiteit is enorm.

Refugium, onze duinen als toevluchtsoord

Fotograaf Esther Hessing en beeldend kunstenaar Annemieke Fierinck wandelen twee jaar langs de Nederlandse kust, van Zeeland tot en met de Wadden. Op elk moment van de dag, in elk seizoen, door weer en wind trekken ze erop uit. Ze leggen hun ontdekkingen vast in foto’s, tekeningen en schilderijen. Niet alleen uit liefde voor zee, strand en duinen, maar ook uit bezorgdheid over de draagkracht van deze natuurgebieden.

De expositie REFUGIUM gaat over het ontstaan van duinen, de diversiteit van flora en fauna, het gebruik van deze gebieden, de bedreigingen en de mogelijke oplossingen. Het is hun impressie van de schoonheid van onze duinen.

De makers hopen met dit kunstproject de samenhang tussen het handelen van de mens en het leven in de duinen in beeld te brengen. De kijker raakt geïnspireerd om (nog) bewuster te genieten van deze verslavend mooie natuurgebieden en er zuinig mee om te gaan.

Wandel, kijk en koester de duinen.

Kunstenaars Annemieke Fierinck en Esther Hessing zijn tijdens de expositieperiode aanwezig en geven een boekbespreking van Refugium. Ook geeft Annemieke Fierinck samen met Tineke van Veen de workshop cyanotypie. Kijk hier voor meer informatie.

Expo Kunsthalte6 REFUGIUM, toevluchtsoord voor natuur, mens en kunst 

REFUGIUM, toevluchtsoord voor natuur, mens en kunst’ is een bijzondere expositie over de Nederlandse duinen in Kunsthalte 6 in Naaldwijk. De opening is op zaterdag 16 november om 14.30 uur door duinconsulent Jacco Duindam. Fotograaf Esther Hessing en beeldend kunstenaar Annemieke Fierinck wandelden twee jaar langs de Nederlandse kust en legden de schoonheid, maar ook de kwetsbaarheid, van het duinlandschap vast in een bijzonder en nu al veelbesproken boek: REFUGIUM. Diverse foto’s, tekeningen en schilderijen hiervan zijn uitgelicht op de expositie, aangevuld met extra beeldmateriaal. Op zondag 24 november houden de twee kunstenaars bovendien een interactieve boekpresentatie in de galerie.

Een refugium betekent letterlijk: toevluchtsoord voor een individu, dier of plant. Onze duinen herbergen een enorme diversiteit aan planten zoals mossen, vlinders en vogels. Bepakt met camera’s, lenzen, verrekijkers, een loep en een plantenapp liepen de kunstenaars van Zeeland tot en met de Waddeneilanden, vaak onder begeleiding van boswachters, duinconsulenten en ecologen. Het boek bevat tekst en een beeldverhaal over het ontstaan van de duinen, de diversiteit, het gebruik van deze natuurgebieden en de bedreigingen. De kunstenaars hopen dat wij door hun boek REFUGIUM voorzichtiger omgaan met ons kwetsbare duingebied.
Documentair fotograaf Esther Hessing (1970) uit Den Haag observeert de wereld het liefst van een afstand. Met haar ruime blik laat ze in de foto’s veel open voor interpretatie. Zo wordt de kijker geprikkeld om het beeld beter te bestuderen en te begrijpen.
Annemieke Fierinck (1962) uit Leidschendam tekent en schildert bijna altijd natuurvondsten, bomen en vogels. Tijdens het werken kijkt ze tot op detail naar elke vlek, rafel en kleurovergang. Haar acrylschilderijen variëren van klein en fijn tot groot en expressionistisch.

Boekbespreking
Op zondag 24 november tussen 15 en 16 uur houden de kunstenaars een interactieve boekbespreking. 

Kijk hier voor meer informatie.

Galerie des Animaux

REFUGIUM is onderdeel van de expositie Galerie des Animaux bij Stichting Nationale Dierenzorg in Wassenaar.  In en om de prachtige boerderij Welgelegen aan de Zijdeweg 56, worden diverse kunstwerken geëxposeerd. Alles staat in het teken van dieren. Vanuit het hoofdstuk Grazers hangen er een aantal foto's uit het boek. Maar dat niet alleen.... we hebben ook een primeur! Annemiek exposeert een aantal houtskooltekeningen die niet uit het boek komen, maar wel onderdeel zijn van het project REFUGIUM! 

Galerie des Animaux is gratis te bezoeken op:

ma-vrij van 10.00 - 12.00 en  13.30-15.00  

zaterdag van 10.00-12.00 uur

Artikel en boekrecensie in Duin

In het zomernummer van het magazine Duin, van Stichting Duinbehoud, staat een mooi artikel en een goede recensie van REFUGIUM. Met dank aan Joost van Reisen. Het artikel kun je hieronder downloaden:

18 20 2023 2
PDF – 238,0 KB 503 downloads

Dag van de Duinen bij Omroep West

Op vrijdag 23 juni was REFUGIUM te zien in de nieuwsuitzending van Omroep West en WOS.. Samen met Anita Janssen hebben we gewandeld op de zandmotor in het Westland.

Ze heeft hierover een mooi artikel geschreven:

https://www.omroepwest.nl/nieuws/4728256/ontdekkingsreis-door-duinen-niet-iedereen-is-zich-bewust-van-de-kwetsbaarheid

Het fragment kan je hier bekijken:

https://wos.nl/fragmenten/video/dag-van-de-duinen-esther-en-annemieke-schreven-een-boek

Boomportretten bij Vroege Vogels

Op zondag 11 juni was REFUGIUM te horen in de radiouitzending van Vroege Vogels. Samen met Pleun Aarts hebben we gewandeld in Westduinen in Den Haag.

Klimmend door het mulle zand heeft ze ons geïnterviewd voor de uitzending op NPO Radio 1.

BOEK van de WEEK in het radioprogramma De Ochtend op NPO Klassiek!

Op zaterdag 13 mei was REFUGIUM boek van de week op de radio. Met dank aan Hans Smit en Grietje Braaksma.

Het fragment kan je hier beluisteren:

https://www.nporadio4.nl/fragmenten/de-ochtend/a9ba1200-0736-436d-9cd5-0323e208720a/2023-05-08-boek-van-de-week-refugium

Kijk nou! Een pareltje tussen de (Paas)eieren!
Boekrecensies naar aanleiding van de Fotoboekenbeurs: 

Lees de hele recensie hier:

https://www.brabantcultureel.nl/2023/04/06/beelden-van-prachtige-duinlandschappen-en-een-smeltende-gletsjer/

Maandag 3 april: FOTOGRAFENCAFÉ         KASTEEL WOERDEN

In kasteel Woerden vertellen we kort over het maken van REFUGIUM.  Na afloop is het boek aan de lange tafel te koop. Zie de website voor het hele programma: https://fotografencafekasteelwoerden.nl/19-00-20-00-fotoplaza-2/

 

Zondag 2 april:  FOTOBOEKENBEURS Pennings Foundation Eindhoven

Op zondag 2 april 2023 staan we tussen 11.00 - 16.00 uur met REFUGIUM op de Fotoboekenbeurs van Pennings Foundation in Eindhoven.

Adres: Geldropseweg 63, 5611 SE Eindhoven, Nederland

Mooie recensie door Stichting Duinbehoud:

REFUGIUM: De magische sfeer van onze duinen

Vorige week is Nederland verblijd met een prachtig vormgegeven boek. Fotograaf Esther Hessing en kunstschilder Annemieke Fierinck gaan op ontdekkingsreis door de duinen. Het boek dat daarop volgt is een sfeervolle impressie, die heel stilletjes ook nog leerzaam is. Het boek is vanaf nu te bestellen.

De makers van het boek wandelden gedurende twee jaar van Zeeland tot aan de Waddeneilanden. In Refugium kun je deze ontdekkingstocht in woord en beeld mee beleven. Ondertussen worden belangrijke vragen behandeld. Over de stijging van de zeespiegel, over de gevolgen van overmatige stikstofuitstoot en over bouwplannen die het leefgebied van de duinen verkleinen.

Als lezer wandel je aan de hand van de makers mee door het duinlandschap. De ene keer word je verrast met een wonderbaarlijke foto, de volgende keer met informatie over bijzondere dieren of planten. De schilderijen en tekeningen in het boek zorgen voor een bijna magische sfeer.

Esther Hessing en Annemieke Fierinck zijn erin geslaagd om de samenhang tussen het handelen van de mens en het leven in de duinen in beeld te brengen. Zonder sombere ondertoon, maar met heel veel liefde en aandacht. Door ons te leren genieten van wat we ervaren als we de duinen in gaan, geven ze de lezer (en daarmee: toekomstige generaties) ongemerkt de sleutel in handen voor een rijkere toekomst.

Het hele artikel lees je hier: https://www.duinbehoud.nl/refugium-de-magische-sfeer-van-onze-duinen/

Enkele recensies na de boeklancering van REFUGIUM:

'Ha Esther en Annemieke, een week nu heb ik me ondergedompeld in Refugium en ik geniet ervan!

Wat is het mooi geworden, in alle opzichten. Ten eerste natuurlijk jullie werk: de prachtige foto’s en kunstwerken, stuk voor stuk pareltjes. Ook de teksten vind ik heel goed: mooie taal, precies treffend en vol bevlogenheid, daardoor overtuigend. Maar naast de inhoud is ook de vormgeving subliem. Ik heb zelden zo’n mooi boek gezien. Het matte papier voelt lekker, ruikt lekker en ziet er zo luxe uit. De poster, geniaal gevouwen tot omslag geeft net weer iets extra’s. Het ontwerp van het boek is een kunstwerk op zich: elke pagina die ik omsla brengt weer een nieuwe verrassing: uitklappagina’s, foto’s en kunstwerken die doorlopen op de volgende pagina of soms zelfs over meerdere pagina’s, de combinatie van kleuren. De teksten die gaandeweg opduiken en verder alleen aan het eind staan. Het is een ontdek- en beleefboek geworden en dat werkt heel speciaal, vooral bij het onderwerp (duin)natuur. Tijdens het vraaggesprek zeiden jullie dat over alles is nagedacht en dat zie ik meteen want waarschijnlijk ben ik net zo’n perfectionist als jullie, waardoor alle subtiele details mij direct opvallen en bekoren.

Wat ik ook zeer waardeer is de reis die jullie hebben gemaakt. Ik bedoel daarmee niet de vele kilometers die jullie hebben afgelegd maar vooral de ontdekkingsreis en de creatieve reis. Een ontdekkingsreis door de natuur die altijd weer verrast en intrinsieke waarde heeft. Jullie laten dat de kijker meemaken. Maar ook de creatieve reis: jullie hadden een plan maar wisten van te voren nog niet hoe het eindresultaat zou worden. Jullie zijn die reis samen aangegaan en dat alleen al is mooi. Met wat een resultaat!

Kortom, ik vind Refugium geweldig en dat wilde ik jullie laten weten. Ik ben er nog lang niet in uitgekeken!'

Titia

 

'Hoi Esther en Annemieke, gisteren de boeken ontvangen! Wat een geweldig mooi boek is het geworden met prachtige beelden in foto’s en schilderijen. Treffender kan het bijna niet.'  

André 

 

'Wat een prachtig boek hebben jullie gemaakt. 1000000 complimenten.'

Tineke

 

' Waar moet ik beginne. Wat een heerlijk boek hebben jullie gemaakt. Je bént echt in de duinen als je er doorheen gaat.Uitvoering tastbaar en zichtbaar prachtig. Teksten echt fijn om te lezen, met een licht vleugje humor. Ik kan wel doorgaan. Een boek om blij van te worden. Kan werk!' 

Jon

 

' Wat is dit een prachtig boek geworden! Fantastisch, complimenten, geen woorden voor. Slechts stilletjes genieten... iedere bladzijde is als het lekkerste snoepje uit een trommel, en dan weer, en dan weer...heel blij mee.'

Marianne

 

' Wat een onwijs prachtig boek, heb nog lang niet alles gezien, het is onwijs mooi. Volgens mij moeten jullie hier mee in een praatprogramma op tv!!!'

Rita

 

 

 

 

UITNODIGING BOEKLANCERING REFUGIUM

 

12 maart 2023 - The Grey Space in The Middle

Van 15.00 – 17.00 uur

 

Ons boek REFUGIUM is af!

We zijn daar ontzettend blij mee en willen je dan ook van harte uitnodigen voor de boeklancering op zondag 12 maart.
Op deze middag kan je ook je eventuele bestellingen ophalen.

Adres:

The Grey Space in The Middle
Paviljoensgracht 20-24
2512 BP Den Haag

 

R.S.V.P. We horen graag of je aanwezig bent en met hoeveel personen.

 

De locatie ligt midden in het centrum en is bereikbaar met tramlijnen 2, 3, 4 of. Uitstappen bij halte Grote Markt. De auto kan je parkeren bij parkeergarages Paviljoensgracht, Lutherse Burgwal, Grote Mark of Q-Park Centrum.

 

N.B. op deze dag wordt de CPC gelopen. Hou rekening met eventuele wegafzettingen of omleidingen.